Orange Warsaw Festival, dzień pierwszy, 13 czerwca 2014

Wyjaśnijmy sobie na wstępie sprawę, najwyraźniej, kluczową – NAGŁOŚNIENIE BYŁO ZŁE.

Jest to kwestia bardzo istotna, jak widzę zarówno po głównych obawach przed, jak i niepoliczalnej ilości narzekań ludzi po, nawet tych, którzy w imprezie nie brali udziału a byli np. rok temu w tym samym miejscu.

Byłam kiedyś nad morzem, zatrułam a raczej zaraziłam salmonellą, wyłączona byłam z życia na dwa tygodnie. Wniosek? Już nigdy nie pojadę nad morze i serdecznie a także za każdym razem, gdy ktoś wspomni o chęci wybrania się, odradzam wycieczki nad morze.

Oczywiście ja nie twierdzę, że było dobre jak obiektywnie nie było, ale hm, powiedzmy, że to jest jak z randkami. Wiadomo, że taka idealna, z elementarza, to w dobrej, drogiej restauracji, z kwiatami, może kinem – przed kolacją, kiedyś czytałam, że tak lepiej, to chociaż będzie o czym na tej kolacji rozmawiać – ze świetnym filmem a potem grzeczne, albo i trochę mniej grzeczne, odstawienie panienki pod drzwi. Jednak zdarzają się tacy ludzie, jeśli masz w życiu szczęście, z którymi wystarczy pić sok pomarańczowy z plastikowego kubka, siedząc na kamieniu a i tak wspominasz to osiem razy lepiej i cieplej, niż wycieczki do wystawnych lokali.

I podobnie jest u mnie z koncertami – oczywiście, zdarzają się Absoluty, jak poznański NIN a także kompletne klapy, jak Guano Apes, ale to takie graniczne punkty skali, w której znajduje się wiele innych przeżyć, określanych oficjalnie mianem koncertu.

Wyjaśnione? Wyjaśnione, idziemy dalej. A raczej do początku.

Kilka miesięcy temu rozpoczęły się wstępne przymiarki do ustalania składu tegorocznej edycji Orange Warsaw Festivalu, siódmej w ogóle, czwartej z płatnych i ewentualnie trzeciej, w której miałam wziąć udział – byłam na tej trzy lata temu i na tej dwa. Zeszłoroczna chyba mnie nie przekonała listą obecności.

Tu też szło z początku niemrawo – Kings of Leon, miło miło, lubię ich, sympatyczni chłopcy, z którymi mamy trochę sentymentów, ale to było jednak troszkę za mało, czekałam na dalsze karty. Queens of the Stone Age, ooo, już goręcej. Miałam bilet na ich koncert kilka lat temu w jednym z warszawskich klubów, to go na tydzień przed odwołali. O zeszłorocznym Open’erze nie będę nic mówić, bo ceny były, jak to na ogół, pewnie dlatego byłam raz w życiu i to tylko dzięki spontanicznemu konkursowi, w którym wzięłam z nudów udział i wygrałam. Historia podobna do tegorocznej, się na kilka dni przed imprezą dowiedziałam. No ale to było w roku 2006, zeszłoroczny odpadał. Tzn. też w sumie nie do końca – matko, żeby u mnie coś było po ludzku zorganizowane – bo bilet miałam, na dzień, w którym występować mieli Modest Mouse, ale też – odwołali, a reszta składu dnia niewarta była wycieczki. Słowem – miałam trzecią szansę na zobaczenie ich u nas. Cena za bilet jednak wciąż poddawała w wątpliwość, oni tak to stopniują, cholera, trzy lata temu za ok. 2 stówy obleciałam cały festiwal, dwa lata temu jedną za dzień a dziś, proszę bardzo, ponad pięćset za trzy i tak około 200, bardziej ponad niż poniżej, za dzień. Przy jednym, prawdziwie chcianym zespole, to sporo. I wtedy pojawił się dzień, gdy siedząc i piastując godziny bezrobocia, wyłapałam na Twitterze informację o Piiiiiixiiiiies. Dokładnie tego samego dnia, co QOTSA i Kings of Leon. I wtedy sprawa stała się jasna – świat mi robi spóźniony dzień dziecka, ja tam być muszę. A przynajmniej bardzo powinnam.

Oczywiście w międzyczasie, tj. do ostatnich dni, pojawiły się nowe okoliczności, każda gorsza od poprzedniej, wątpliwości coraz większe, do gry wszedł ten bolesny i bezlitosny Rozsądek, a czas mijał, wraz z – jak mi się wydawało – szansą na bilety. Pojawiła się przecież Florence and the Machine, ulubienica panienek na ciągłym przydechu, Prodigy, które kolejny raz w Polsce, ale nadal porwać może fanów alternatywnej elektroniki, David Guetta, który jest jak Pitbull i nikt go nie lubi a przecież okupuje te Billboardy swoim śmieciem od lat jakimś cudem, więc kto wie i Limp Bizkit ze Snoop Doggiem aka Snoop Lionem, dla sentymentalnych +30, którzy mogą przypominać czasy początków hip-hopu. No i przecież to Pixies, co mi się, przynajmniej, wydaje niemożliwe, by świat nie wiedział, co to za perły i jakie to szczęście, że przyjechali do Polski.

Słowem – tych biletów nie było prawa być. Może poza VIPowskimi, za 800 złotych, bo niewielu się chyba skusi na jedzenie krewetek przed koncertem.

I tak sobie w czwartek, na początku czerwca siedząc, skacząc to tu, to tam po Internecie, zaszłam na stronę Festivalu, chyba tylko po to, by się ostatecznie rozżalić. A TAM! Są bilety, jak malowanie, wszystkie rodzaje, poza płytą, ale dla mnie to kwestia pięciorzędna, wszak oba poprzednie Orange’e przesiedziałam – no, na Moby’m przestałam, ale wciąż na trybunach, jedynie na Jamiroquai sobie zeszłam, bo mogłam, ale wciąż w ramach biletu na trybuny, dlatego żaden problem. Poza jednym – teraz to już muszę się zaopatrzyć, przecież to jest jaka szansa, taka okazja, no i na co ja mam te pieniądze, cholera, wydawać jak nie na koncerty. Trzeba tylko te pieniądze mieć.

Long story short, pieniądze zdobyłam, bilet do samodzielnego wydruku – bo to kolejna okoliczność, pewnie bym się zniechęciła, gdyby do tego dochodził problem z przesyłką – nabyłam, w czwartek, dnia czerwca dwunastego, na koncert, który miał się odbyć dnia czerwca trzynastego. Jak na jakiś festyn z Heyem. Co do tych pieniędzy to też było zabawnie, bo wcale niezabawny bank sobie odbiera, w terminach różnych i dowolnych, pieniądze na opłaty, w wyniku czego na koncie miałam niecałe 196 zł. A bilet 199. No przecież nie będę jechać wpłacać trzy złote, no ludzie. Oczywiście, że bym pojechała. Jest jednakowoż takie cudo, jak konto oszczędnościowe, które nazywa się w moim kontekście bardzo ironicznie, bo ja i oszczędności, phi. No więc tam właśnie widniała kwota złotych dwóch, z jakimiś tam groszami. Koniec końców na koncie pieniędzy miałam 199,34. A bilet 199. Mówcie mi o farcie, bitches.

I tak się przedstawia mój osobisty Cud nad Wisłą. Jest piątek, okolice 14.

Sceny są dwie – ja jestem jedna. Wedle rozkładu, miałam szansę być i na swojej trójcy – Pixies, Queens of the Stone Age i Kings of Leon – i zajrzeć na choćby 20 minut na Snoopa, zarówno z ciekawości jak i z umów, że zajrzę i powiem jak było. I się zaczęło sypać.

Najpierw zmienili rozkład, przesuwając wszystko o godzinę do przodu – czy tam do tyłu, rzecz w tym, że wcześniej niż miało być, co zasłaniało mi tego Snoopa kompletnie, a później, już w autobusie, czytam o zawaleniu się sceny (której, mój boże, KTÓREJ?!) i komplikacjach w konsekwencji. Radośnie, jadę w deszczu, co spowolniło ruch o pół godziny, nie wiem na co, nie wiem czy mnie wpuszczą, bo podobno przestali, odwołują koncerty (które, mój boże, KTÓRE?!), na social media kolejne info, uspokajające, że nikomu nic się nie stało (to co tam się dzieje, skoro komuś stać się coś mogło), no ale nic, jedziemy. Teraz to już się nie poddam.

Nie poddam się nawet wtedy, gdy docieram umęczonym autobusem na Rondo Waszyngtona, na 20 minut przed początkiem Pixies, dochodzę przez tłum pod Stadion i mi mówią, że muszę obejść cały teren festiwalu, do swojej bramki. I nie, nie, teren festiwalu to wcale nie sam Stadion, ten to bym jeszcze obeszła – to jest cały kawał za Stadionem, tzw. błonia, czyli całe połacie niczego, które ogrodzone pełniły rolę miasteczka festiwalowego, parkingu no i części z na wpół zawaloną sceną numer dwa. 20 minut, nie? I jeszcze trzeba przecież te cyrki z odprawą załatwić.

NIC TO. Jako ten pielgrzym muzyczny idę, w deszcz, obijając się o ludzi z parasolami, chodzącymi w różnych kierunkach – ale skąd i czemu oni wracają?! – kroczę dzielnie, jak zwykłam kroczyć na Open’erze, gdzie też wszyscy skądś wracali a towarzysze mówili, żebym zwolniła albo sobie odpuściła, no bo i tak jestem albo będę spóźniona. Nic, idę, ku przodom. Błoto, deszcz i pot, idę. Idę po to, żeby się dowiedzieć, że brama moja to może i jest na drugim końcu, ale brama wejściowa moja na sam Stadion, no to jest gdzie – na Stadionie, spod którego tak drałowałam. Nie miałam czasu się zdenerwować, na autopilocie szłam, zakładając, że idę jak taran, dopóki nie napotkam jakiejś przeszkody. A 20 minut mija, nie?

Napotkałam, kilometry wysokich schodów, wprost wspaniała wieść po przejściu połowy dzielnicy. Ale idę, jak mam umrzeć, to chociaż w takt dobrej muzyki. Przebrnęłam przez kontrolę, znalazłam wejście na swój sektor, patrzę – są jakieś maszyny do sprawdzania biletów. Podtykam – nic, bilet nieważny. Podtykam drugą stroną – to samo. Idę do pierwszego lepszego kogokolwiek, kto wygląda na kogoś z obsługi i mówię w czym rzecz – a, nie, to proszę wchodzić, tu nie trzeba sprawdzać. To po jasny macie te bra… ok, idę, gdzie tu jest wejście, ooo, wspaniale, kolejne schody, no ale nic, idziemy.

I teraz sobie wyobraź jeden z drugim, spróbuj chociaż, na pewno będzie to słabsze od realiów, ale wyobraź sobie, jak po takiej walce wchodzę z wiatrem we włosach w rytm BoneMachine. Które było, koniecznie to dodam, pierwszym utworem koncertu. Czyli najwyraźniej to, co wydawało mi się trzygodzinną przeprawą, zajęło dokładnie idealne 20 minut. I całe zmęczenie w sekundę mi przeszło, dotarłam, jestem, są i oni, już się nic stać nie może, mogę siąść, ściągnąć z siebie płaszcz, sweter, zasiąść z ulgą w koszulce, trzy razy odetchnąć i iść w pixiesową bajkę.

A tę akurat zapewniono mi całkiem kolorową – Wave of Mutilation, Gouge Away, jedna z najsympatyczniejszych piosenek na świecie – Hey, co to wciąż nie wiem, czy scenę w taksówce z How I Met Your Mother lubię bardziej dzięki piosence w tle czy piosenkę dzięki scenie, pewnie jednak to pierwsze, w końcu kiedy ja poznałam się z Pixies, to Ted dopiero matkę poznawał, a że ich utwory nie liczą więcej niż trzy minuty, to słuchałam wtedy tego na tony, Caribou, Here Comes Your Man, La La Love You czy Vamos – idealny koncert pixiesowych radości i życzeń. Na sam koniec zostawiłam pozycje obowiązkowe, legendy z ich repertuaru – Debaser, Monkey Gone to Heaven i, rzecz jasna, Where is My Mind. Wszystkie trzy, ze sporą pomocą reszty, odebrały mi głos, dając w zamian ogromną dawkę radości, układ wcale niezły. Zaskoczyli mnie bardzo dobrą wciąż formą, choć jest to już zespół z gatunku wielce zasłużonych, ale starszych panów, którzy mimo wszystko nadal mają energię, talent do wygrywania świetnych solówek, nadal się sami dobrze przy tym bawią a to gwarantuje dobrą zabawę współuczestników. Moją na pewno. Przez półtorej godziny udało im się wygrać przeszło dwadzieścia trzy piosenki, głównie starych, dobrze znanych, a to za sprawą niemal płynnego przechodzenia od numeru do numeru.  Jeśli ktoś szedł, jak ja, z zamiarem spędzenia piątkowego wieczoru przy garści naprawdę rozweselających, rozluźniających utworów, widząc, co trzeba, słysząc, co trzeba, nie dbając o to, czy ktoś widzi i słyszy mnie, ani o to, że wokół mnie siedziały postaci stateczne, nieraz – z racji może wieku, może przyszli na co innego – znudzone nieznajomością repertuaru; jak ktoś szedł się wyszaleć po prostu, to wyszedł z koncertu jak rozgrzany skowronek, na wiatr, którego prawie nie czuł a skoro już, to jako smagającą ulgę. Na razie bomba, czekamy, co dalej.

Muszę się poskarżyć oficjalnie na Queens of the Stone Age – mianowicie grali ewidentnie za krótko. I to nie tylko z uwagi na parametry czasowe, że mieli półtorej godziny w rozkładzie a grali godzinę:dziesięć – to się po prostu czuło. Zresztą, wiele rzeczy się czuło w trakcie a później to już tylko niedosyt i bóle w różnych (wszystkich?) częściach ciała. Nie obchodzi mnie ten legendarny problem z nagłośnieniem, bo go chłopcy szerokim łukiem wyminęli, po prostu rozwalając wszystko w drzazgi, tak jak chyba tylko oni umieją. Przypomniała mi się zresztą wtedy historia, związana z No One Knows – istniał niegdyś taki kanał, wszyscy szanujący się ludzie go znają, jak Viva Zwei. Nie wiem, czy istnieje nadal, może i, ale ja z gruntu nie oglądam od dawna telewizji muzycznych, bo po tym, co się stało z MTV, to ja sobie nie chcę psuć wspomnień i dzieciństwa. W każdym razie był tam taki jingiel, przerywnik, nadawany regularnie co, no może, pół godziny, zawierający zbitkę fragmentów różnych utworów – m.in. właśnie No One Knows. Nie wiedziałam wtedy jeszcze, kim są QOTSA, za to do dziś, gdy słyszę ten numer, to mam przed oczami te migawki. Podobnie zresztą jest w przypadku Fire Arthura Browna, choć tam chyba już chodziło o zamówienia płyt. Mniejsza.

To był taki koncert rockowy – stonerrockowy – z prawdziwego zdarzenia, z przytupem, walnięciem, pier.. wiadomo, czym, to był energetyczny i dźwiękowy mur, który budował się co i rusz i samodzielnie burzył. Kolejne utwory, takie jak Burn the Witch, Monster in Your Parasol, The Lost Art of Keeping A Secret, Sick, Sick, Sick, jakże dosłownie rozumiane w tym przypadku GoWith the Flow, Make It wit Chu czy wreszcie fenomenalne, zarówno w wersji audio jak I koncertowej, z wpisanym Never Let Me Down Again Depeche Mode, Feel Good Hit of The Summer, które kończyło się i zaczynało na nowo przez zdrowe dziesięć minut, rozbłyskując agresywnie światłami, to były samobójcze fajerwerki, gwarantujące mikro zgony – zarówno bębenków  w uszach, jak i kości w ciałach, które nie mogły pozostać spokojne na takie wywołania do ruchu. Znaczy nie no, pewnie, można, tak się trochę zastanawiam, gdzie ja cholera siedziałam, czy nie w loży filharmonijnej i z całego muzycznego serca współczuję każdemu, kto ograniczył obecność swoją do siedzenia. W takich wypadkach miejsca siedzące są po to, by odpoczywać pomiędzy utworami.

Mówię – za krótko. Zostawili nas z gitarą uwieszoną statywu, generującą pożegnalne jazgoty, ale już nie wrócili. Trochę szkoda.

Z ostatnią gwiazdą wieczoru sprawa ma się zgoła inaczej. Jak przyznał sam Caleb Followill, wokalista grupy, przyjechali tu trochę jako goście gwiazd pokroju Pixies, QOTSA czy Snoop Dogg. Są najmłodsi stażem na rynku i dlatego widać, że starali się jak najbardziej zasłużyć na swoją szansę. Ich występ był zdecydowanie najbardziej profesjonalnym w ciągu całego dnia pierwszego – dopracowane po szczegół wizualizacje, specjalne efekty na telebimach, by wyświetlali się nieco retro, czarno-biali, dymy, złote konfetti, cuda wianki. No ale jak mówię, musieli się wkupić, bo ciężar na plecy dostali sporej wagi. Pomijając całe rzesze młodziutkich fanek, które – matko, jak ja te panny gdzieś spotkam jeszcze, to nie wiem czy uduszę czy zaśmieję się w wypudrowane twarze, ale siedziały obok mnie takie dwie niunie, które literalnie przez całe półtorej godziny zajmowały się strzelaniem sobie słitfoci na Insta. Ludzie. Ja nie wiem, nie mam, ale podejrzewam, że niczym Foursquare, Instagram nie ma GPSu i możesz wpisać dowolną lokalizację, więc no żeby na to wydawać pieniądze za bilet? A wystarczyło zgasić w pokoju światło, ustawić tak lampkę na biurku, żeby oślepiała, bo podobny efekt osiągały cykając na tle reflektorów scenicznych i  telebimów i cykać, po osiemset, robiąc przerwy tylko na dodawanie odpowiednich filtrów.

Nic, sama sobie winna pewno jestem, w końcu poszłam na koncert zespołu, który się ni z tego, ni z owego zrobił mainstreamowy, mój pech, że poznałam ich siedem lat temu, gdy wydali Because of the Times i śledziłam konsekwentnie ich karierę, bo przyjemni byli, zwłaszcza dzięki On Call. Nie oni pierwsi i nie oni ostatni zapewne.

O ile pierwszy koncert – Pixies – miał mi służyć do radości i poobcowania z legendą, drugi – Queens of the Stone Age – rozruszać zastałe od pół roku mięśnie koncertowe, zapewnić dobrze znane zakwasy nazajutrz i przypomnieć, jak to jest gdy idziesz na gigantów rocka, tak Kings of Leon mieli mi dostarczać emocji i tanich, ale potrzebnych nieraz w życiu, wzruszeń. Jeśli chodzi o dobieranie się do mojej wrażliwości, to nikomu to tak dobrze nie idzie, jak muzykom. I tu akurat z różnych gatunków, wystarczy, że obiorą bliski mi w danym czasie kierunek. W ten właśnie sposób udało się mnie podejść Kings of Leon na przełomie lat – układ był prosty. Byli mi winni trzy piosenki. Dostałam cztery, podane w bardzo ładnym, estetycznym sosie wrażeń gołym okiem dostrzegalnych. Taka landryneczka, choć miejscami gorzkawa.

I tak otrzymałam, poza wspomnianym On Call, Wait For Me, Sex on Fire, grane na sam finał, bardzo ładne zwieńczenie wieczoru i, oczywiście, mózgoryjący od lat, Use Somebody, co się niby spodziewałam, że na żywo rozłoży jeszcze umiejętniej niż w zaciszu słuchawek, ale trochę nie sądziłam, że aż tak. Well, to trochę jak z Fix You Coldplay. Podobna skala wzruszeń, za które obie jestem zwyczajnie jak najbardziej wdzięczna, bo się już człowiekowi wydaje, że twardy jak stal, zimny jak lód, a tu szczęśliwie wcale nieprawda. I dobrze, gdy ma takie kąski w zanadrzu, które mu o tym przypomną. A jeszcze lepiej, gdy doświadczy ich na żywo.

Ja miałam szczęście zaliczyć oba.

Jeśli to motherfuckeeeeeeeers!, które słyszałam schodząc ze schodów Stadionu, było w wykonaniu Snoop Dogga aka Snoop Liona, a tak wydawałoby się z rozkładu godzinowego, to jednak udało mi się załapać na choćby szczątkowy – ale bardzo wymowny – fragment jego występu.

Nawet przecisnęłam się, choć zmęczona, pod scenę Warsaw, ale pustki i oczekiwania na artystę w style no-name. To się zabrałam do domu.

Zamknięcie mostu Poniatowskiego dla ruchu zagwarantowało mi równie legendarny, co same koncerty, spacer wprost na Dworzec Centralny, skąd koło drugiej w nocy jechałam jakże postkoncertowym i niebywale wręcz zapchanym – takim, że ludzie wypadali na każdym przystanku, choćby bardzo nieswoim – autobusem do siebie.

I tak mniej więcej wyglądał Orange Warsaw Festival. W moim i wyłącznie moim wydaniu.

--------------------------

setlista Pixies:

1. Bone Machine

2. Wave of Mutilation

3. U-Mass

4. Hey

5. Gouge Away

6. Bagboy

7. Crackity Jones

8. Mr. Grieves

9. Magdalena 318

10. Caribou

11. Ed Is Dead

12. Indie Cindy

13. Nimrod's Son

14. Here Comes Your Man

15. La La Love You

16. Greens and Blues

17. Brick Is Red

18. Rock Music

19. Isla de Encanta

20. Monkey Gone to Heaven

21. Debaser

22. Vamos

23. Where Is My Mind?

--------------------------

setlista Queens of the Stone Age:

1. You Think I Ain't Worth a Dollar, but I Feel Like a Millionaire

2. No One Knows

3. My God Is the Sun

4. Burn the Witch

5. Smooth Sailing

6. Monsters in the Parasol

7. I Sat by the Ocean

8. The Vampyre of Time and Memory

9. If I Had a Tail

10. Little Sister

11. Feel Good Hit of the Summer

12. The Lost Art of Keeping a Secret

13. Make It Wit Chu

14. Sick, Sick, Sick

15. Go With the Flow

16. A Song for the Dead

--------------------------

setlista Kings of Leon:

1. Supersoaker

2. Taper Jean Girl

3. Fans

4. Family Tree

5. My Party

6. Notion

7. Closer

8. On Call

9. The Immortals

10. Back Down South

11. Wait for Me

12. The Bucket

13. Temple

14.  Pyro

15.  Tonight

16.  Radioactive

17.  Don't Matter

18.  Molly's Chambers

19.  Four Kicks

20.  Be Somebody

21.  Use Somebody

Encore:

22. Crawl

23. Black Thumbnail

24. Sex on Fire

REFLEKTOR, Arcade Fire, 2013

Debiuty najlepsze są i koniec.

No, może nie zawsze, może jakiś nadgorliwy buntownik wynajdzie przykład grupy czy wykonawcy, gdzie ta zasada nie znajduje zastosowania, więc mogę zmiękczyć do na ogół.

A już z pewnością jest tak w przypadku Arcade Fire.

Funeral po raz pierwszy zagościł w moim odtwarzaczu w roku 2006, czyli dwa lata po oficjalnym wydaniu. I z miejsca urzekł. Bardzo stylowa – owszem, stylizowana, ale niezwykle umiejętnie – równa płyta, przepełniona, w głównej mierze, radosnymi, folkowymi utworami, acz nie brak tam i poważniejszych, stonowanych kompozycji, jak Crown of Love.

Czteroczęściowy cykl Neighborhood, to doskonała wizytówka możliwości przeszło jedenastu muzyków, specjalizujących się w przenoszeniu dźwięków powszechnie kojarzonych z dostojną orkiestrą – wiolonczele, skrzypce, kontrabasy, flety czy ksylofon – na  grunt nieco bardziej rozrywkowy. To właśnie na Arcade Fire wzrósł kanadyjski skrzypek Owen Pallett, który po latach zajął się działaniem na własną rękę tworząc najpierw grupę Final Fantasy (tak, sam przyznaje, że nazwę zapożyczył z serii popularnej i cenionej przez niego gry) a następnie nagrywając płytę pod własnym nazwiskiem.

Drugi album zespołu, Neon Bible, który ukazał się w roku 2007, gościł już Palletta jedynie w trzech utworach. Zresztą i styl zespołu nieco się zmienił – stali się żywsi, radośniejsi, odkryli przed słuchaczami mniej liryczną a bardziej naturalną stronę. Tu już nie ma przesadnie mowy o concept albumie, stali się przyjaźniejsi większej ilości słuchaczy. I choć nie da się mieć im za złe dojrzałości, jaką zaszczepili Funeral, to bez wątpienia czuć, iż dopiero swobodny klimat Neon Bible pozwolił Arcade Fire wyrazić się w pełni. Bogata praca chórków, także dziecięcych, a także zaangażowanie orkiestry dętej zaowocowało garścią bardzo przestrzennych utworów, napawających optymizmem i dowodzących, iż zespół nie akceptuje półśrodków; jeśli nawet tworzy coś poważniejszego, jak albumowe Ocean of Noise, to wyciąga z dźwięków każdą możliwą głębię a i tak nie udaje mu się na długo pozostać przy tej statecznej konwencji, co słychać w finale utworu.

Przy okazji omawiania najpopularniejszej, bo i najbardziej dopracowanej, kompozycji, No Cars Go warto wspomnieć o nowej, bardziej medialnej roli, jaką zaczęło pełnić Arcade Fire. Mianowicie dopiero od czasów Neon Bible ich utwory – zwłaszcza wspomniane No Cars Go – zaczęto wykorzystywać w filmach, serialach a także spotach telewizyjnych, co przysporzyło im kolejnej rzeszy fanów.

Muzyka Arcade Fire znalazła także uznanie wśród największych – do dziś wspomina się niezapomniany występ grupy wraz z Davidem Bowie, wykonujących funeralowe Wake Up a legendarny członek Genesis, Peter Gabriel zaproponował swoją wersję My Body is a Cage, którą umieścił w 2009 na swoim albumie Scratch My Back. Wielu słuchaczy ocenia ją wyżej od oryginału, a producenci seriali posłużyli się utworem w kolejnych odcinkach popularnych serii.

Płynąc na fali sukcesu, jaki niewątpliwie przyniósł Neon Bible a także, związana z nim, intensywna promocja, zespół wydał w 2010 roku swój trzeci krążek The Suburbs. Dość obszernie rozpisałam się o nim tutaj, podzieliłam się także wrażeniami z koncertu, dlatego mogę teraz gładko przejść do albumu czwartego.

A nie, przepraszam, nie mogę, bo… nic z niej nie pamiętam. To może jeszcze raz włączę.

Ach, zatem mamy tytułowy opener, Reflektor, który mając zapewne pełnić funkcję reprezentacyjną (gościnny występ Davida Bowie, to nie byle co przecież, już raz im się ta gościna opłaciła), przez swoją monumentalność chociażby otwierać wrota wielkiego dzieła i takie tam, no ale niestety, nie wyszło. Jest tu dosłownie wszystko, czyli dosłownie nic. Żadnego pomysłu, brak, jak dotychczas, koncepcji, tak sobie lata – od dołu do góry, raz jest spokojniej, potem szybciej, są chórki, efekty, nic nie pamiętam. I tak przez siedem minut. A właściwie przez ponad godzinę.

Mogłabym się, oczywiście, zmusić, by wysłuchać jej jeszcze raz, mogłabym – co nawet zaczęłam, ale z obrzydzeniem skasowałam – silić się na wyciąganie choć najmniejszych oznak czegokolwiek, ale to by było oszustwo, bym tym samym sugerowała, że jest sens się w to pakować, kiedy tak bardzo nie jest.

Równie bardzo jest mi szkoda, tak prawdziwie szkoda, że się nie powstrzymali przed wydaniem tej płyty. Każdy z najznamienitszych muzyków ma z pewnością całe stosy takich prób, nagrań, w których szlifują swoje umiejętności, ale na boga – ich nie wydają. A już zwłaszcza nie wtedy, gdy mają określoną pozycję, wyrobioną przez lata markę. I nie pomogła producencka piecza Jamesa Murphy'ego, boga DFA, bo w tej konwencji Arcade'owcy się całkiem gubią. Taneczno-egzotyczna forma ich przerosła, nieudany eksperyment.

A najbardziej to chyba szkoda mi tych, którzy z powodu… właściwie to nie wiem jakiego, może z obawy przed kompromitacją wśród tzw. znawców – wcale nie kpię, to mogą być znawcy naprawdę, jednak odbieranie muzyki nie powinno być weryfikowane przez jakichkolwiek znawców, tak jak i odbiór innych form sztuki – usilnie twierdzą, że ta płyta to Coś. Nie umieją określić Co, więc stawiają na tajemnicze, nieuchwytne Coś.

Tu rzeczywiście trudno jest je uchwycić. Bo go po prostu nie ma.

HIGH HOPES, Bruce Springsteen, 2014

Jedną z istotniejszych rzeczy, jakich nauczyła mnie szkoła, jest, że Słowacki wielkim poetą NIE był. I już nawet nie chodzi mi o tego biednego Juliusza – choć wg mnie rzeczywiście nie był – a o umiejętność odparcia wszechobecnej opinii o wielkości twórcy, tak niejako z zasady. Wolę samodzielnie zapoznać się z czyimś wkładem w kulturę, może nawet przyglądając się mu krytyczniej niż miałoby to miejsce, gdyby nie okrzykiwano go bóg wie kim.

Podobnie rzecz ma się z legendami muzyki. Mogę oczywiście przyznać, że ktoś miał wpływ na to, w jakim ta najlepsza ze sztuk się udała, nie zapomnieć o umieszczeniu go w encyklopedii, jednak nigdy nie stanę ślepo w tłumie, który będzie go czcił, jeśli w mojej ocenie nie ma przesadnie za co. Znać należy, poważać niekoniecznie.

Moja dalekosiężna przygoda ze Springsteenem zaczęła się tak naprawdę całkiem niedawno, bo choć wśród randomowych utworów dzieciństwa Born in the USA niezmiennie figuruje, to wcale nie odczuwałam chęci, przez wiele lat, by poznać go lepiej. Nie stało się tak też po obejrzeniu Filadelfii po raz pierwszy, zapewne dlatego, że byłam za mała, więc choć facet na swoją pozycję pracował solidnie już od dawna, to dopiero kilka lat temu zajęłam się nim na poważnie.

Mając oczywiście masę nagrań do nadrobienia, ściągnęłam od razu całą dyskografię, gwoli rozeznania w stylu. Strasznie się zakochałam, he was my man. Dojrzewający przez lata, ale nadal buntownik, bezkompromisowy, a gdy trzeba – ciepły, facet. Prawdziwy, amerykański facet. Z krzepą, chrypą, pomysłem na siebie, posturą, na której da się polegać, facet. Mający coś do powiedzenia, z czym w większości się zgadzałam, facet.

Born to Run kupiło moje muzyczne ucho o wiele bardziej niż ..in the USA, wcale nie przez merytoryczne wartości utworów, bo BitUSA ma w sobie masę energii, nienatrętnego luzu i ogrom Springsteenowej chrypy, ale no jednak bliżej mi do idei ciągłego biegu, ucieczki niż do gloryfikowania amerykanizacji czy patriotyzmu w ogóle (choć przyznaję, ten amerykański bije na głowę stylem nasz rodzimy).

Muszę też wspomnieć fantastyczny występ z REM, którym od pierwszego odsłuchu zastępuję oryginalne wykonanie. Perfekcyjne, w każdym calu.

Dość historii, pora na świeże wrażenia. Ostatni album Bossa był, jak dla mnie, pewnym nieporozumieniem. Jego wydanie przypadło na okres, w którym obracałam się wśród jego fanów, którzy bacznie pilnowali kolejnych premier, dlatego – w przeciwieństwie do poprzednich – z tym byłam w miarę na bieżąco.

I to jest właśnie jeden z tych momentów, gdy powszechne zachwyty odbijam paletką własnej opinii – mianowicie Wrecking Ball mnie rozczarowało. Było albumem stricte rock-popowym, ten twardy, zagorzały rockman zmiękł, spłycił się i już to było kompletnie nie to samo. Płytę jako taką przesłuchałam może ze dwa razy, gdyż bardzo łatwo przyszło mi znaleźć coś ciekawszego. Straszna szkoda i…

Właśnie, spore nadzieje, że się polepszy. Dlatego też tegoroczne High Hopes z tytułem trafiło w dziesiątkę. Choć nie wiedziałam już teraz czego się spodziewać, to jakaś tam nadzieja pozostała, że będzie lepiej i wróci do starej, ukochanej już przeze mnie, formy. Oczywiście brałam pod uwagę jego wiek – 64 lata, z tej perspektywy to i na Wrecking.. szło mu całkiem nieźle, ale z drugiej strony już bez przesady, pęcznieje lista muzyków, których metryka się nie ima – i że ma prawo popaść w stylowy folk czy nawet, choć byłoby to przykre, country, to ta iskierka nadziei, ten budowany konsekwentnie przez lata wizerunek buntownika, który nie ugina się pod czyimikolwiek oczekiwaniami – a już z pewnością nie pod trendami – nie wygasł tak szybko i na tyle, by nie wrócić, chociażby właśnie przy okazji nowego albumu.

A nadzieje te rosły w miarę doniesień – przy współtworzeniu płyty pracować miał nie kto inny, jak gigant gitary – Tom Morello. Nie powinnam pewnie wykorzystywać akurat tego tekstu do rozpływania się nad Rage Against The Machine, rozczarowywania się Audioslave czy wyważonej oceny The Nightwatchmana, dlatego powiem tylko, że to miał być czarny koń tego wyścigu. Springsteen i Morello, o wiele bliżej do sukcesu De La Rochy i Morello niż Cornella i Morello.

Oczekiwaniom sprostać się udało, nie powiem. Jest lepiej, choć zachwycać się też nie ma przesadnie czym. Fakt, wrócił do drapieżniejszego stylu, już nie jest ciepłym wujkiem, który radośnie podśpiewuje, że we take care of our own, niemniej z wyżej wspomnianego folkowego barda coś się wkradło.

Tytułowe High Hopes to idealny opener – jest werwa, jest energia, są trąbki (!!!, mam hopla na punkcie trąbek w muzyce rozrywkowej, choć nie jest to miłość na miarę Apocalyptiki, acz mają momenty) i świetne chórki w refrenie. Na koncercie z pewnością sprawdziłoby się wybornie. Dalej jest już tylko lepiej – Harry’s Place wraz z tym swoim leniwym, jednostajnym rytmem buja się między klasycznym song-tale o Harrym, jednak słychać w niej to napięcie, które znajduje swoje wytłumaczenie w tekście utworu (ogólnie chodzi o to, że Harry trzęsie swoim miasteczkiem i wszystko jest w porządku dopóty mu, jego żonie, jego psom, jego dzieciom, kobietom i czemukolwiek, co ma z nim związek, nie staniesz na drodze). Jeden z moich dwóch faworytów na płycie. Drugim jest Heaven’s Wall, głównie za sprawą quasi gospelowych chórków. Trzecim, a zarazem ostatnim wartym prawdziwej uwagi, jest monumentalne – prawie osiem minut – American Skin (41 Shots). Utwór w rzeczywistości wcale nie jest nowy – powstał przeszło czternaście lat temu, zainspirowany zabójstwem gwinejskiego uchodźcy Amadou Diallo w 1999. 4 lutego tegoż właśnie roku został on postrzelony przed własnym domem przez nieumundurowanych oficerów policji, którzy oddali w jego stronę właśnie 41 strzałów. Sprawa, jak i okoliczności jej towarzyszące, stały się na tyle głośne, iż powstała wokół niej masa dzieł – książek, filmów a także piosenek, m.in. Bruce’a. Co ciekawe i warte napomknięcia przy omawianiu High Hopes, także Zack De La Rocha – konotacje z Morello są więcej niż oczywiste a jak nie, to pisałam wyżej – poświęcił Diallo piosenkę. Springsteenowa natomiast ukazała się wtedy wyłącznie w formie singla, dostępnego jedynie na terenie USA (w czasach Internetu i torrentów nie ma, co prawda, różnicy), a w tym roku Bruce umieścił jej oficjalną, nową wersję. Jak można się domyślić – nie jest to hymn ku czci Ameryki tym razem, wręcz przeciwnie.

Przyznam się szczerze, że cała reszta utworów znajdujących się na płycie, a już zwłaszcza pod koniec, stanowi dla mnie rodzaj pewnego zapychacza miejsca i o wiele lepiej byłoby, gdyby porozkładano inaczej akcenty, bo tak mamy całkiem energiczną, przebojową (Frankie Fell In Love też jest całkiem żwawe) pierwszą połowę a druga równa coraz bardziej w dół. Może trzeba było je bardziej pomieszać? Nie sprawiać, by słuchacz miał oczywiste wrażenie, że każdy kolejny numer to krok do końca? Niemniej ta pierwsza połowa nadzieje spełnia, a druga, szczęśliwie, wcale ich tak bardzo nie odbiera.

Pozostaje czekać na to, co dalej i w którą ze stron Boss zdecyduje się udać następnym razem. A w międzyczasie mogę się z ciepłym wspomnieniem starej, skórzanej formy, poprzyglądać uważniej tamtej dyskografii, co na nowo trochę kurzem obrosła.

Dobry wieczór Państwu

Jest czas.
Jest chęć.
Są ludzie, którzy z głupia franc podpowiadają dobre pomysły.

Nie ma pracy.
Nie ma przeszkód.
Coraz częściej cierpliwości do czytania, co i w jaki sposób, oferuje się rodzimym słuchaczom.

Kto pamięta Tylko Rock, niech podniesie rękę. I nie nie, nie ten nowy i nie tylko albo teraz rock, a wcześniej co? Machinę? Brum? To ostatnie prowadził albo sam, albo między innymi, ten przeklęty przez świat, nie wiem czemu, Wojewódzki. Nie twierdzę, że zna się na wszystkim, ale na muzyce owszem. Vide koncert, który współorganizował w ramach przejęcia prezydencji w Unii. Internet mi mówi, że totalna klapa. No wcale się nie dziwię, kto wie, kim jest Tricky czy Dolores O'Riordan?
Moi znajomi wiedzą, ale któż ponad? I to nie jest żaden snobizm, to ci ignoranci tracą - nie ja. Ja może tylko to, że słowem się nie mogę odezwać wśród ludzi, bo zaraz będą kilometry tłumaczeń, gdzie wśród swoich wiedzieliby w mig.

Nie chcę nieść kaganka oświaty per se, bo mi na to nie staje cierpliwości. Chcę mieć miejsce, gdzie mogę opowiadać o tym, co uwielbiam najbardziej, czyli o muzyce. Swojej, sobie znanej i nowo poznanej. Usłyszanej, zobaczonej, przeżytej albo przeżutej.

I nawet miałam takie miejsce, kategorię blogową u siebie, ale jak zwykle, choć nie zawsze, chcę więcej. Naprawdę bardzo mi wstyd, że ostatnimi czasy - trzema laty pracy, komuś dzwoni? - się zapuściłam, bo głód był, ale czasu nie. Ale skoro sprawy nabrały takiego a nie innego obrotu, to pora wrócić a w nowym życiu znaleźć więcej czasu dla muzyki. W każdej formie. Zakurzyłaś się haniebnie Siostro, przepraszam za to i Ciebie i siebie. Wrócę.

A ten blog, rzecz poważniejsza od jakiejśtam kategorii, co w powijakach, mi dopomoże. Mam nadzieję.

Po lewej, jak widać, jest stream z Twittera, trochę muzycznego. Piszę trochę, bo w prywatnym zanadrzu mam kilogram innych doniesień, np. listę kont muzyków - taką z gwiazdkami, potwierdzoną - ale nie chcę, żebyście zwariowali od natłoku.
Po prawej archiwum, czyli to, co wyodrębniłam stricte muzycznego - bo moje życie zawsze związane jest jakoś z muzyką - z bloga ogólnego, a także kilka branżowych sznurków.

Myślę, że powaga przedsięwzięcia mnie skłoni do regularniejszego pisania o, jak także przyciśnie do słuchania, bo warto.

A co Wy z tego wyciągnięcie? Oby jak najwięcej i jak najlepiej.

Burn Selector Festival 2013, dzień pierwszy

A zatem było to tak...

Kilka miesięcy temu, dzięki nieocenionej - przynajmniej w tej kwestii - sile Facebooka, dowiedziałam się o planowanym koncercie The Knife. Głowy nie dam, ale musiał mnie o tym fakcie poinformować któryś z fanpage'y organizatorskich, bo fanką Selectora nie jestem. Mało tego - chyba nawet niespecjalnie wiedziałam, że coś takiego istnieje. Do tej pory bowiem specjalizowali się w spraszaniu gwiazd, które świecą dla mnie bledszym blaskiem, dlatego nie śledziłam przesadnie. Ale The Knife to co innego. Z kiepskiego, hermetycznego festiwaliku urośli nagle do rangi mistrzów roku, kasując w moich oczach Heinekena w sekundę, gdyż umówmy się - sprowadzenie do Polski The Knife to jest wyczyn. A że jest istotnie niech świadczy, iż nikomu się to do tej pory nie udało, choć zasłużyli a i publiczność nieskutecznie od lat się domagała. Mieli asa, zgarnęli pulę.

Ponieważ dotychczasowe edycje nie zachwycały, nie było potrzeby zaopatrywania się w bilet dwudniowy a zatem zaczęłam polowanie na kolejne przystanki Knife, by wykombinować, na który konkretnie dzień kupić bilet. Ogłoszenie bowiem ograniczyło się wyłącznie do gwiazdą tegorocznej edycji Burn Selector Festival będzie The Knife. W bonusie info o przeniesieniu się z Krakowa do Warszawy. Idealnie. Po przespacerowaniu się wężykiem stron ogłaszających tegoroczną, europejską trasę The Knife wywnioskowałam, że mówimy o dniu pierwszym, szóstym września, bo siódmego są w Londynie. Moją skuteczność potwierdziło oficjalne wydarzenie, założone przez fanpage zespołu, dlatego następne kroki skierowałam ku stronie z biletami. Przyszedł i czekał spokojnie w szufladzie.

Na przełomie kolejnych tygodni do listy dopisał się intrygujący James Blake i Archive, o którym za chwilę.

By spotęgować moje oczekiwanie, spotykałam się z pełnymi rozczarowania opiniami znajomych, którzy tegoroczne show, gdyż nie miał być to koncert śpiewany a właśnie zorganizowane przez duet show, stąd zresztą nazwa The Knife present Shaking The Habitual Show, określili mianem słabego a co odważniejsi - dnem, co wyłącznie powiększało mój apetyt. Już tak mam, że im większa kontrowersja, tym bardziej chcę się sama przekonać. Może gdyby zachwalali, to, zmęczona dniem pełnym pakowania kartonów, olałabym sprawę, ale w takim razie mowy nie było. Koniecznie muszę, choćby na bardzo ostatnich nogach. O co nie było trudno - poza koniecznością powrotu do domu, by się przebrać, gdyż spociłam i zmachałam się w tej pracy jak mysz, to na miejsce imprezy, tor wyścigowy na Służewcu, trzeba było tysiące kilometrów iść. Wracało się łatwiej, choć przecież tą samą trasą... to chyba z ekscytacji dopiero zobaczonym było mniej dotkliwie.

Wyjaśnijmy sobie to raz a dobrze - ta lokalizacja, tor służewiecki mianowicie, jest zła. I byłaby zła nawet gdybym nie mieszkała po drugiej stronie miasta, bo to nie problem od kiedy metro działa znów, zresztą mam bezpośredni tramwaj, w którym bardzo przyjemnie czyta się książki.

Kwestie organizacyjne też pozostawiały wiele do życzenia. Na początku podział na bramki w zależności od źródła posiadania biletu - dwie na TicketPro, jedna na AlterAlt i nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że na bilecie z TP jest wielkie logo AlterAltu, o wiele lepiej widoczne niż rzeczonego TicketPro z tyłu biletu (to na podstawie tyłu sprawdzali... serio, kto czyta tył biletu? prawie jakby kazali czytać license term przy instalacji). Potem superdokładna kontrola, niekonsekwentna nieco, bo ładowarkę do telefonu przyjęli a papierosy sprawdzali. Oczami wyobraźni widzę, jak kręcę młynki ładowarką i walę kogoś nią po głowie. A naćpani też toczyli się gęsto, więc co im po tych papierosach? Nonsens, zabierający tylko czas.

Kojarzycie te imprezy, gdzie scena jest gdzieś w okolicy wejścia na teren, przynajmniej jedna ze scen a tzw. miasteczko festiwalowe porozstawiane jest wokół? Nie ten przypadek. Tu scena a właściwie namiot ze sceną, podobno jeden z dwóch, choć jak żyję, to pojęcia nie mam, gdzie niby jest ten drugi, umiejscowiona była na końcu festynu. Trzeba przejść przez kawał restauracyjno-rekreacyjny, gdzie, tak nawiasem, nic nie można kupić za ciężko zarobiony pieniądz, tylko odsyłają Cię spowrotem na początek do budki z... kartami kredytowymi... ok, widziałam ten barak, ale ogłoszenie PUNKT KUPNA I DOŁADOWANIA KARTY PAYPASS WBK nijak mnie nie naprowadziło, toż ja tam konta nie mam, więc i na cholerę mi to... no więc teraz już konto posiadam, z braku innego wyjścia, choć wcale posiadać nie chciałam. Ale dobrze, kartę kupiłam, doładowałam, zdobyłam upragniony makaronik z sosem kurkowym (dobry był, przyznaję) i udałam się w poszukiwaniu źródła dźwięku.

I to jest ten moment, kiedy powiem o Archive. Mój stosunek do nich jest lekko ciepły, raczej sentyment z czasów o kilka lat odgległych, gdy ich poznałam i, mając lat siedemnaście, jak wielu w wieku lat siedemnastu, jarałam się jak mała pochodnia quasimistycznymi, dziś pretensjonalnymi, dźwiękami o niejednoznacznej formie. Teraz, poza bliskim mi biograficznie FuckU, wszystkie ich utwory zlewają mi się w bardzo długi jeden i kojarząc, co prawda, tytuły, nigdy nie jestem w stanie powiedzieć, co akurat leci, bo to jedno jest i to samo. Tym bardziej cieszy mnie, że gdy już dotarłam z moim makaronikiem w sosie kurkowym w okolice sceny, to kończąc grać któryś z tych ociągaczy, zapowiedzieli właśnie Fuck U. Wybornie. Jedzenie i ulubiona - jedyna lubiana prawdziwie - piosenka na żywo. Po rzeczonej sobie poszłam zwiedzać, niewiele tracąc, bo nagłośnienie dawało na cały teren imprezy, dlatego nie musząc się napawać ekstatycznie ich widokiem, miałam miły soundtrack do spaceru. Kompletnie niekoncertowe zachowanie. Zresztą - makaronik makaronikiem, ale jakby koncert miał być dla mnie ważny, to nie szłabym na niego z makaronikiem, bo zapomniałabym w ogóle o jedzeniu, piciu, paleniu...

Po rundce, orientując się, że nie ma tam nic specjalnie ciekawego poza budką CoJaCiachaM, gdzie wyposażyłam się później w dwie, supersłodkie, ale dobre, formy, z ciekawości raczej niż już głodu, zrobiłam najbardziej hipsterską, jak na moje możliwości, rzecz na świecie. Mianowicie w przerwie między Archive a Blakiem udałam się pod scenę, bo tam było najlepsze światło, rozsiadłam się na chodniku i zaczęłam czytać książkę. Wyglądać to musiało dość osobliwie, choć zarzekam się, że szło mi tylko o konieczność poznania ciągu dalszego - chodzi o Readera, czyt. Lektora a z filmu pamiętam, że właśnie etap procesu Hanny był najciekawszy i właśnie byłam na tym momencie w książce.

W pewnym momencie lud zaczął nadciągać a światła z wolna gasnąć, zwiastując nadejście Blake'a. I teraz nadeszła moja chwila prawdy – moja znajomość jego twórczości jest a w każdym razie była silnie ograniczona, o ile nie znikoma. A to, co dane mi było usłyszeć w większości przekonuje mnie bardzo do słuchania go w zaciszu domowym, ale nijak festiwalowym. Możliwe też, że to kwestia doboru festiwalu, w każdym razie nie byłam urzeczona. Zainteresowana po więcej – jak najbardziej, ale nie tam. Do tego stopnia, że nie towarzyszyłam mu do końca a raczej… urwałam gdzieś po trzech, bardzo przyjemnych, żeby nie było, utworach i udałam się po obiecane sobie ciastka. Gdy wróciłam, zastało mnie elektryzująco zagłuszające Coś, co nawet oglądane z okolic namiotu – nie pchałam się już dalej, stałam sobie z papierosem przed, wywołało we mnie reakcję WTF, zostawiłam plumkającego miło chłopca, zastałam jakiś amok! Czy ja się spóźniłam i podrzucili kogoś innego?! Ale nie. Po tym nastąpił uroczy finał, który uświadomił mi, że chyba załapałam się też i na jego drugą, drapieżniejszą stronę.

Znów wykonałam manewr z książką pod sceną, ale tym razem, gdy światła przygasły, to zostałam. Miało nadejść The Knife, miałam wreszcie zobaczyć na żywo boską Karin, stawałabym na opuszkach paluszków, byleby. To, że był wysoki, a ja nie, to nie jego wina. Zresztą i z takimi umiem sobie radzić – staję tak, by widzieć co ma nad ramieniem. Ale z jego łokciem przegrałabym z kretesem. Co za dyskryminacja niższych wzrostem, większych umysłem, naprawdę – stał sobie i podparł się wygodnie, dzięki czemu unikałam, ledwie szczęśliwie, jego spiczastego łokcia w moim nosie. I jeszcze mnie denerwował, bo już już, chował rękę do kieszeni, gdy znów – łup, łokieć w nos. Stwierdziłam, że faktycznie, w nosie go mam i czmychnęłam na lewo, dostrzegając szansę przy telebimie.

Wiedziałam bowiem, że to będzie show a nie koncert i że należy też patrzeć, co się dzieje a nie tylko hype’owo słuchać. Obrałam pozycję, gdzie miałam ów telebim jak na dłoni, widząc zarazem scenę i czekałam, wraz z innymi.

Po niedługim czasie ukazał nam się… hm. Ukazał nam się pewien wielce barwny performer, ubrany w elastyczne leginsy, turkusowe getry, różowe, lśniące adidasy, równie różowy szlafrok z satyny, w pełnym makijażu i równie pełną brodą, rozgrzewając publiczność serią ćwiczeń, niczym aerobik. Co mu grało – nie skojarzyłam, poza pierwszym utworem The Rapture Get Myself Into It. Wierzę, że publiczność, gdyż stałam na uboczu, w zagłębiu fotografów, bawiła się równie entuzjastycznie, co on. Człowiek torpeda. Po nie więcej niż 20 minutach zakończył swe harce, prezentując gwoździa zabawy i… zaczęło się Show.

I teraz tak. Sposoby na spędzenie tego wieczoru były tak naprawdę dwa – można było udać się w tłum, który nie do końca wiedział, jak zareagować na to, co zostało mu zaoferowane, bo ani stojącej pokornie wokalistki u brzegu sceny ani wielkich hitów, albo wpatrywać się w prezentowany materiał. Wybrałam, rzecz jasna, tę drugą opcję, choć i tu zdania były podzielone. Ja stałam zahipnotyzowana, rzucając kątem oka na scenę, by nie mieć tak do końca wrażenia oglądania filmu z, część odwracała się na pięcie i szła sobie, potwierdzając podzielanie opinii tych moich znajomych, co to byli niezadowoleni.

Nie będę się marszczyć z wyniosłością, że ja zrozumiałam o co chodzi, a oni nie. Poprzestanę na – ja byłam całkowicie kupiona tą grą dźwięków, ruchów, precyzji momentów, dyskretnych smaków i energii, oni, widać, nie. Możemy się umówić, że to ja lecę na syf, chłam i erzac, ale jakoś mi z tym nieźle, skoro czułam się z tym niesamowicie.

To było w końcu The Knife, oni nigdy nie są normalni czy typowi, w tym cała ich moc. Wszystko dopracowane w najdrobniejszym szczególe, zero opóźnień, potknięć czy nieprzemyślanych ruchów, doskonale skoordynowana maszyna w postaci Sorkkluben, którzy towarzyszą rodzeństwu w trasie.

I jak to zwykle bywa na koncertach i występach na żywo – znane mi do tej pory utwory rozbrzmiały od tego czasu już w zupełnie inny sposób, wsparty obrazami. Odkryte na nowo Bird, zachwycające wciąż Silent Shout czy uderzające do głowy One Hit, wzbogacone o nowe, choć już mi dobrze znane Fullof Fire, gdzie członkowie grupy tanecznej stoją przez dłuższy czas całkowicie nieruchomo, a na ich ciałach rozgrywa się gra czerwono-czarnych świateł, niepokojąco mroczny Raging Lung – tu akurat tubka z fragmentem występu, choć nie naszego, ale w ramach tej samej trasy i wszystko, co pomiędzy.

Kapitalne, perfekcyjne, profesjonalne… nie chcę więcej. Zamknięta całość i niech mi nikt nie waży się ruszyć.

Dziękuję.

FreeForm Festival 2013

Zacznę nieco od końca, czyli od sobotniego popołudnia, kiedy to czekając już nieco zniecierpliwiona na przystanku, zabrałam się do lektury krótkich notek z piątkowego koncertu Tricky’ego, bo tylko spotęgowały moje wrażenia, jak najbardziej zresztą pozytywne. Wedle słów uczestników imprezy – przecież podobno tej samej, na której byłam i ja – artysta był nudny, wtórny, stary, niechętny do kontaktu z publicznością. Słucham?

Nie kto inny, jak właśnie Tricky, a raczej jego obecność na festiwalu, przekonała mnie ostatecznie do zakupu karnetu. Wcześniej rozważałam jedynie, gdy pierwszą gwiazdą okazał się Woodkid. Myślę o, trzeba mieć sprawę na oku, bo skoro tak zaczynają, to potem może być coraz lepiej. I było. Jakoś nigdy nam się, mimo jego częstych powrotów do naszego kraju, z Trickym nie złożyło – a to nie te terminy, a to odległa lokalizacja, a to niesprzyjające warunki pogodowe. Wszystkiemu mogłabym jakoś zaradzić, ale w połączeniu z doprawdy parszywymi porami występów (okolice północy najwcześniej, co zrozumiałe, swoją drogą) nie wychodziło z tego nic. Aż do ostatniego piątku.

W międzyczasie do Woodkida i Tricky’ego dokooptowali Apparat, Miss Kittin i Hudson Mohawke, choć to już była kwestia wyboru potraw z pewnego menu – ci dwaj pierwsi zagwarantowali FreeFormowi moją obecność. Pewnie dlatego, w obawie przed przejedzeniem (Miss Kittin) czy zatruciem (Hudson), koniec końców zrezygnowałam z ostatniej dwójki.

Miss Kittin, słuchana w warunkach domowych, jest bardzo sympatyczna, naprawdę. Jej I Com z Professional Distortion, Meet Sue Be She (Sue Zoo Key, Be Aime Double You, 1 2 3!) czy fantastycznym Clone Me było jedną z furtek, które swego czasu przeprowadziły mnie ze świata koszmarnej muzyki elektronicznej, wykonywanej w klubach najgorszego, najbardziej rozimprezowanego sortu, gdzie tylko techno, a przecież od techno można z nudów zdechnąć, do krainy komputerowej magii, w której tworzy się muzykę, korzystając jedynie z dóbr cybernetycznych do podparcia swoich pomysłów miast starać się zagłuszyć ich możliwościami absolutny brak talentu. Wdzięczna jestem dozgonnie i to głównie za sprawą tej wdzięczności, jak i sentymentu, bo działy się te przeprowadzki kilka lat temu, błysnęło mi oko, gdy pojawiła się w line-upie. Później niestety ogłoszono również godziny poszczególnych występów i jak na Tricky’ego o pierwszej czekać chciałam i mogłam, tak wizja dwugodzinnej luki (bo żadna z oferowanych w tym czasie gwiazd nie przypadła mi do gustu) wyłącznie dla setu, jednak, djki, a ja się w setach nie lubuję przesadnie – patrz: rozimprezowane kluby, była na tyle niezachęcająca, że spasowałam. Może kiedy indziej, może w domu sobie puszczę.

Z Hudsonem sprawa była prostsza – dzwoniło mi, to się zainteresowałam, ale jak dotarłam do źródła, czyli do Butter, to podziękowałam. Nie godzi się publicznie narzekać na kogokolwiek, za kim stoi Warp Records, dlatego polubownie powiem, że no nie mój ci on. Pewnie moja strata, spoko. Miałam inne rozrywki w tym czasie.

Za to Apparat, och Apparat. Apparat był powodem, dla którego w ogóle w piątek pojechałam na tą osławioną 23. O ile się nie mylę, a przynajmniej w moich trzech przypadkach tak było, artyści przyjechali na FreeFormFestival promować materiały ze swoich ostatnich nagrań; żaden nie dał koncertu z prawdziwego zdarzenia(choć to bardzo umowne i wyłącznie w rozumieniu przekrojowości przez dobytek; żeby potem nikt nie myślał, że było źle, nie nie). I tak Apparat przywiózł Krieg Und Frieden, będący ścieżką dźwiękową do sztuki Tołstoja, co dawało szanse na bardzo udany, kompaktowy występ.

Miejsce w pierwszym rzędzie zajęłam nie z racji wrodzonego fanostwa, potrzeby rzucania bielizną, robienia zdjęć czy aby mój transparent, z wielkim, obowiązkowym wyznaniem miłości był odpowiednio widoczny przez wykonawcę, ale dlatego, że pół magii koncertu zawiera się w obserwowaniu artysty, wykonującego swój materiał. Jakoś tak zawsze trafiałam szczęśliwie, że jeśli nawet nie stałam pod bramką – w kilku przypadkach z wyboru, bo śmierć poniesiona na koncercie może i brzmi heroicznie i jeśli już, to kto jak kto, ale ja powinnam w takiej scenerii, to jednak wolałabym później; jeszcze kilka gwiazd i prywatnych faworytów mam do zaliczenia – to widziałam, co się dzieje na scenie. Zwykle na tym zyskując.

Sięgnęłam też wczoraj okiem po relacje z występu Apparat..a? ..u? i powiem tak – te jego wyjścia, bo były, potwierdzam – po papierosa, spacery, by coś dopracować z dźwiękiem i wszystkie inne zarzuty, składające się w o boże, był ludzki, dowodzą jedynie naturalności gościa. Tak samo jak dość spazmatyczne zachowanie towarzyszącego mu klawiszowca – w połączeniu z muzykami smyczkowymi dawało to jak najbardziej przekonujący efekt, iż nie ma zabawy po łebkach, częstego niestety traktowania naszego kraju, a już zwłaszcza w warunkach festiwalowych, po macoszemu, nie. Jest za to dawka profesjonalnie dopracowanego materiału, który w warunkach koncertowych jest tak samo czarujący w odbiorze, jak oferowany na płycie. Subtelne przejścia z klimatów ciepłych, leniwych do monstrualnych partii quasi symfonicznych udatnie przeniosły mnie w rzeczywistość jednak dramatyczną. Ale nie dramatyczną by się ciąć, tylko no jednak to jest sztuka. Z aktorami, dialogami, didaskaliami i strojami. Kolejny raz przekonałam się w swoim życiu, że – co pisałam przy okazji Gatsby’ego – muzyka najlepiej potrafi udawać inne sztuki i wcale bym się nie zdziwiła, gdyby powstał albo gdybym znalazła już powstały, album malujący obrazy czy piszący książki. W tym wypadku muzyka niewątpliwie umie grać sztuki teatralne. Z ciekawostek – operował na Apple’u. Jabłko błyszczało nie gorzej od lamp nad sceną.

Nie wiem, czy ja się mogę tak wprost przyznać do tego, co robiłam później, niemniej muszę napomknąć o spotkaniu z moim kolegą z polonistyki, bo też przyniósł refleksję, nieprzesadnie pozytywną, ale skoro się narodziła, to muszę się podzielić. Mianowicie kolega, podobnie jak ja, zarzucił karierę polonisty i oddał się sztuce. Studiuje kulturoznawstwo, pracuje jako… cholera w sumie wie, jako kto, coś to chyba ma wspólnego z produkcją, ale nie tworzeniem tylko zarządzaniem stworzonym, muzyki. W każdym razie wiąże się to z niewątpliwie imponującą wiedzą w temacie, co ma pewne minusy, które dane było mi odczuć. Mianowicie ja już nigdy w życiu nie będę rozmawiała o filmach z filmoznawcami, o płytach i koncertach z teoretykami muzyki, o sztuce teatralnej z teatrologami, etc. Nigdy. Wszystko ci cholera popsują, a przynajmniej podejmą – może niecelowo, ale jednak – próbę wtargnięcia na Twoje odczucia. Bo wychodzę sobie otóż oczarowana koncertem i słyszę, że a, zerżnął z tego i tego, a, tamto zrobił jak ten i ten w latach pięćdziesiątych, a, a to, co próbował, to już dawno zrobił Michael Jackson na płycie z roku [minus trzy dekady]. Zgiń.

W ogóle moje kontakty z kulturoznawcami, choć nie mówię tu o czysto towarzyskich, ale tych, gdzie występują w roli fachury, są opłakane, bo sobie dają prawo, na podstawie kilku papierków, do oceny czegoś tak subiektywnego, tak prywatnego a niekiedy wręcz intymnego, jak odbiór dzieła przez jednostkę. Najczęściej towarzyszy temu nieznośne zblazowanie i wyższość, może i uzasadniona (bo te nieszczęsne papierki), ale dla mnie kompletnie nieakceptowana. Zresztą pewnie ten Jackson też by oberwał za wykorzystanie rozwiązań, które wykorzystano w starożytnym Egipcie. Choć mówię to bez żalu czy agresji, w końcu ich strata, że im się coś nie podoba, bo sobie psują porównaniami, nie?

Dobrze, że chociaż zapewnił mi iście studenckie rozrywki, które przed koncertem Tricky’ego nadawały się jak ulał. Spokojnie, odbyło się bez przegięć, bez statusu zjaranej stodoły, tak w sam raz – nie tyle, by nie wiedzieć, co się dzieje, ale wystarczająco, by poczuć świat bardziej.

I tu wrócę do wspomnianych relacji z koncertu Tricky’ego a także faktu, że widziałam go po raz pierwszy. Mam bowiem taką zasadę – nie chadzam na koncert danego wykonawcy więcej niż raz, żeby sobie nie popsuć. Wyjątkiem było Skunk Anansie na Orange’u dwa lata temu, których widziałam lata temu (nie wiem nawet czy data nie zaczynała się jeszcze od 19) w Spodku. Można też dodać występ Skin solo na Openerze, gdyż wykonała tam dwa numery zespołu. Choć wielu artystów wracało do Polski, często do Warszawy, więc śmiało mogłam, to nie. Dla mnie to jest jednorazowe przeżycie, bo potem mogę mieć to, co najwyraźniej mieli zagorzali fani, dla których piątkowy występ był entym z kolei. Więc są znużeni, zmartwieni oczywistą ewolucją, rozczarowani niektórymi zagraniami (podobno numer z Ace of Spades i publicznością na scenie to stały punkt programu), ale znowu – im się nie podobało, ich bieda. Ja tam trwam w zachwycie.

Po pierwsze i chyba najważniejsze – obezwładniająca i imponująca charyzma Tricky’ego. Mimo, że na scenie towarzyszyła mu Francesca Belmonte, obdarzona mocnym, pewnym głosem, to właśnie do niego należała scena. I bynajmniej nie dlatego, że rzucał się po niej jak oszalały, czy wyglądał w nietypowy sposób. On po prostu Był. I kradł całą uwagę. Nikomu nie trzeba przesadnie przybliżać jego postaci, przekonywać, że jest jedną z nielicznych osobowości na rynku i poza nim, od lat, jednak muszę potwierdzić oficjalnie i na świeżo – nic się w tym względzie nie zmieniło. Zarzucają mu siłę wieku, ale w jego przypadku nie ma mowy o zestarzeniu – wyłącznie, albo aż, dojrzewaniu. Wie, czego chce, co chce przekazać, czuje materiał, który stworzył i manifestuje go każdym ruchem.

Bo tu należy się słowo o False Idols, które przedstawił.

Już od samego początku, czyli tak gdzieś od lutego, promocji albumu ton Tricky’ego był jednoznaczny - There’s so much bollocks going on at the moment mate. People follow celebrities and read every little thing they do. It’s living vicariously through someone else. Get your own life. All this stuff is false idols. That’s what helps keep the status quo. I signed to Island [Records, przyp. Bee] because of the artists and some of the stuff they’ve done—Bob Marley, Tom Waits. Who could I sign to now? Am I going to sign to a label because they’ve got Lady Gaga? I don’t want to be part of that bollocks music industry – co wynikać może, a nawet najpewniej tak jest, ze zmęczenia, które przyszło po latach spalania się w przemyśle muzycznym, którego chcąc nie chcąc, był częścią: I was trying to prove something to people, trying to do something to please other people and also myself at the same time, which is never going to work.

Słowem – płyta człowieka, który opuszcza ręce nad światem pełnym tanich rozrywek kreowanych przez fałszywych wykonawców, poddaje chęć zaspokojenia cudzych potrzeb i pragnień na rzecz przekazania fragmentu siebie, bez względu tak naprawdę na to, jak zostanie przyjęty. Zrobił to, co tak naprawdę powinien zrobić każdy myślący człowiek – skupił się na sobie, na tym, co podpowiada mu instynkt, dzięki czemu nie musi dbać o akceptację z innej strony, bo ma swoją własną. I to widać na scenie. I dlatego zrobiłam wielkie oczy, czytając relacje obrażonych nieco fanów, z którymi Tricky niechętnie pozował do zdjęć i którym entuzjastycznie nie machał sprzed mikrofonu. Bo chyba nie zrozumieli, w czym rzecz.

Zobaczyłam człowieka – gdyż nadal pierwszy rząd twardo, co zagwarantowało mi podejrzenie jak umyka na zaplecze wypalić papierosa w przerwie ;) – który bez wielkich rekwizytów (gdyż prawdą jest, że najskromniejsze miał zaplecze, co wcale nie przeszkodziło mu w zorganizowaniu najbardziej emocjonalnego i intensywnego występu mojego odcinka festiwalu) a tylko za pomocą muzyki i ciała, oddał zgromadzonej publiczności część tego, co ma najcenniejsze. Siebie. Duszy, serca i umysłu.

Nie umiem pojąć, jak w takim wypadku można czuć się zaniedbanym. No chyba, że…

Podczas wspomnianego i wychwalanego przeze mnie Ace of Spades, będącego dla mnie prywatnie jednym z czołowych hymnów, ujmijmy to pretensjonalnie, wyzwoleńczych, złamał zasady – ku wielkiemu niezadowoleniu ochrony – i ściągnął pół publiczności na scenę. I teraz pewnie podpadnę – nie poszłam. Choć mogłam, gdyż jak mówię, pierwszy rząd, masa ludzi przeskakiwała, oferty pomocy otrzymywałam kilkukrotnie, więc nie poszłam nie dlatego, że nie mogłam i ojej, przegrałam życie, tylko nie chciałam. By móc oglądać spektakl pt. Idol wśród fanów. Nieskromnie powiem, że miałam nosa.

Fani dzielili się na:

omg, omg, stoję przy Tricky’m, gdzie jest mój aparat

omg, omg, stoję na scenie, gdzie jest mój aparat, o, Kasia, widzisz? widzisz? macham Ci ze sceny

szalejący, fajny, pełen energii tłum

Z reakcji artysty wnosząc to właśnie ci ostatni wzbudzili jego entuzjazm, bo chodziło o przełamanie bariery między Wielka Gwiazda a nijaki, nieistotny tłum, na którego należy patrzeć z wyższością. To wszystko układa się w całość, kiedy muzyk wraca do swoich korzeni, swojego człowieczeństwa i stawia się na równi z innymi, bez wielkich masek, ciężkich machin przemysłu i kasy. Człowiek do ludzi – ludzie, przynajmniej w założeniu, do człowieka. Potwierdził to zresztą schodząc pod koniec występu do tych, którzy nie towarzyszyli mu na scenie, m.in. do mnie. I nie zszedł w otoczeniu ochroniarzy jak Bono czy Martin z Coldplaya (oj cicho, byłam na koncercie Coldplay, tak), którego kontakt z publicznością polegał, co prawda, na przebieżce przy trybunach, ale szczelnie odseparowanych od płyty, na której stała, do cholery, ta publiczność właśnie, obstawiony ochroną po zęby. No jakby nie to samo, co Tricky, który wszedł między nas, podając na luzie rękę czy wręcz obejmując się z fanami (biedny, był mokry jak nie wiem, po tym całym leniwym i olewczym występie). Ci nie pozostali mu dłużni, wciągając go i niosąc na rękach właśnie. I to było to, a nie jakieś zdjęcia. Zresztą serio, wcale się chłopu nie dziwię, że nieskłonny był do zdjęć przy stoisku RedBulla; ja też nie przepadam, jak coś sobie robię normalnego a ludzie do mnie podlatują. Ponadto aaaa, przyjechał mówić o false idols a potraktowano go jak jednego z nich. Ech.

Tu następuje dzień cały, który mogę skwitować poradą, byście garściami korzystali z dobrobytu dnia wolnego, jeśli wracacie z bardzo kosztownego emocjonalnie – i fizycznie, bo to Ace of Spades to petarda była – koncertu o świcie, w stanie entuzjastycznie podkręconym różnymi środkami. Ja nie skorzystałam i miałam za swoje.

Że o jakości odbioru świadczy też zajmowane miejsce przekonałam się wieczorem, podczas koncertu Woodkida. Koncert, na który tak naprawdę czekałam najbardziej, bo na bieżąco niejako. O ile bowiem karierę Tricky’ego znam i śledzę od lat, więc potrzeba zobaczenia go na żywo zdążyła się już wryć we mnie na dobre i stało się to niemalże formalnością, a na pewno oczywistością, tak do Woodkida przekonywałam się stopniowo. Rok temu, w wakacje, wszystkie istotniejsze feedy facebookowe – istotniejsze, czyt. dla mnie istotniejsze, osób, które cenię, co najmniej za wspólnotę gustów muzycznych czy szerzej, artystycznych – zapoznały mnie z teledyskiem do Run Boy Run. Z ręką na sercu muszę przyznać, że dopiero rekomendacja mojego byłego szwagra zrobiła na mnie największe wrażenie, bo wrzucił klip w tonie właśnie namówienia do obejrzenia, mniej słuchania. Polecił klip jako Film, nie jakieś tam obrazki do Utworu. Pewnie dlatego dziś już staram się słuchać tej piosenki via YT, niekoniecznie jako .mp3. Acz oczywiście później nastąpiły pewne zawirowania osobiste, które kazały mi się utożsamić z tekstem, to inna rzecz, jednak dopiero muzyka w połączeniu z tym właśnie obrazem działa na mnie najbardziej. Druga fala przyszła w marcu, dzięki serwisowi Deezer, który udostępnił odsłuch już w dniu premiery albumu. I wtedy usłyszałam Golden Age. I zwariowałam. Znów nie za sprawą katastroficznego and the Golden Age is over, ale tego, co wyczyniają trąbki po 1:30. Ja jestem nudna, ja jestem wierna, ja kocham trąbki, więc awansem kocham i utwór.

Trochę za bardzo zaufałam sobie wczoraj i skończyłam swoją zagorzałą marszrutę na pograniczu rzędu drugiego i trzeciego, szczęśliwie między ramionami dwóch osób, dlatego widziałam wszystko. Niestety był to ulubiony punkt fanklubu Woodkida, który – fanklub, nie Woodkid – miejscami przeszkadzał w odbiorze i nie tylko dlatego, że piszczał, ale piszczał nie wtedy, gdy powinien. Najważniejsze pytanie wieczoru brzmiało – czy przywiezie swoje trąbki, czy zadowoli się dobrem z komputera. Nie miałabym mu tego tak naprawdę za złe, w końcu to nowicjusz, choć taki mały żal… Ale nie. Przywiózł. Trąbki, puzon i wszystko. Wiedziałam, że nie może być źle. Jego styl bycia ujmuje – chłopak w baseballówce (tym razem nie miałam poczucia, że rzuci się na mnie z nożem, przyp. Bee, wiernej fanki serialu Criminal Minds), t-shircie, flek moro i zarost. Niepozorny taki, nieświadomy chyba do końca, co daje ludziom. Pomimo piszczących (nie piżdżących, Wordzie, tak nie wolno, to nieładnie) fanek bowiem, gdyż starałam się je odseparować z umysłu – było doskonale. Brakowało mu, co prawda, tej siły, co Trickiemu, ale kładę to na karb nieśmiałości; w końcu pierwsza trasa i pierwszy album. Nadrabiał z nawiązką szczerością i skromnością.

Ten zarzut wobec fanek kieruję w momencie wykonywania Brooklyn, kiedy to wykonawca wyznał, iż jest to bardzo ważny dla niego utwór, jako że musiał przeprowadzić się z Paryża właśnie na Brooklyn (this song is very important for me, cause it’s about the place I’m living now, na co fanki Warsaw!; no, nie bardzo), jak i przy I love you, które śpiewane jest przez faceta, przyznającego się w wywiadach, iż nigdy tak naprawdę nikogo nie pokochał, bo wydaje mu się, że nie umie, dlatego – przynajmniej w moim odczuciu – brzmi to drastyczniej, niż w odbiorze piszczących fanek, które wers Whatever I feel for you, you only seem to care about you. Is there any chance you could see me too? ‘Cos I love you odbierają na tandetnym poziomie “chłopak z baru mnie nie chce”. No, nie piszczałam. Słuchałam, z pewnym bólem empatycznym. Przyznam się jednak do jednego dowodu na pociąg tłumu – skakałam przy Golden Age, właśnie podczas trąbek. Bo to było dobre, wyzwalające i szczęśliwe. Tak, wtedy warto się poczuć jak jedność. Podobnie żywe trąbki zadziały na mnie przy Iron, które właśnie dzięki wspomnieniu koncertu przemawia do mnie bardziej. Ustawienie Run Boy Run na koniec uważam za posunięcie mistrzowskie; te gongi zwiastujące coś wielkiego, ostatecznego, ten klimat skłaniający do ucieczki – po którym faktyczna ucieczka miała mieć miejsce – coś wspaniałego.

Z imprezy wyniosłam też – garść bonów, bo, niczym na Openerze, nie można było płacić pieniędzmi, garść zdjęć z Muzeum Neonów, które było darmowe dla uczestników imprezy – choć niektóre były zgaszone, to wg mnie podkreślało to wyłącznie klimat niegdysiejszych czasów a także spotęgowało wrażenie, że mówimy o czymś przeszłym – i limitowaną paczkę żółtych Cameli, bo tylko one były w sprzedaży na terenie. Paczka fajna, quasi papierośnicowa, choć dla zmęczonych bądź zabieganych kompletnie nieporęczna.  Zostanie jako relikt, na pamiątkę bardzo udanych wieczorów.

THE GREAT GATSBY, Ost, 2013

Nie powinno nikogo zaskoczyć, gdy powiem, że w filmie najważniejszy jest soundtrack. Niezależnie przesadnie, czy jest nim kompilacja piosenek czy oddający zazwyczaj trzy czwarte klimatu obrazu score. Uzupełniając swego czasu te wszystkie challenge, z pewną obawą czekałam na pytanie o ulubiony soundtrack, bo tyle tego! Wszak łączy obie dziedziny – muzykę i film, umiejętnie dobrany niejednokrotnie potrafił uratować taką sobie projekcję, o wiele rzadziej a nawet chyba nigdy nie odwrotnie. Ludzie, szczęśliwie, wolą soundtracki omawiać a nie każą mi wybierać, bo jeszcze na potrzeby jakiejś listy internetowej, tworzonej dla zabawy, bez deklarowania się na matkę i honor, wpiszę ten Ghost In the Shell, ale i szybko uciekam po wpisaniu, bo gdybym poświęciła tematowi dłużej niż chwilę, to ctrl+a + backspace byłyby w ciągłym ruchu. Także ten GitS owszem, w silnej czołówce, może pierwszej trójce, ale, jak mówię, stempelka z orzełkiem nie postawię, nie zalakuję i nie wrzucę do butelki na lata.

A skoro już o soundtracku, czy – jak to sobie zwykłam mówić – ości (od OST, proszę nie wnikać, ten typ tak ma) do Ghost In the Shell mowa, to tu jest właśnie ciekawostka ukryta, nauszne potwierdzenie tezy, jaką starałam się przemycić w pierwszym akapicie wywodu. Mi się ten film średnio podobał. Najpewniej dlatego, że mało co z niego zrozumiałam, bo to, że mam dostęp do Internetu wcale nie znaczy, że ja się jakoś wielce znam na temacie cyberczegokolwiek. Nie znam, przyznaję się bez bicia, to i filmu nie rozumiem. Dość oczywiste, że średnio mi się podoba coś, czego nie rozumiem, bo mnie wkurza tym, że tak brutalnie obnaża moją ignorancję. Ale to nie wszystko.

Idąc o krok dalej tym tropem – nie tylko doceniam soundtracki do filmów, które mi się nie podobały, ale jest też cała, jędrna lista muzyki, która posłużyła do obrazów, których nie widziałam. Wtedy jest to po prostu coś w stylu concept albumu. Tak jak niektóre płyty aż się proszą o bycie tłem do nigdy nie powstałych filmów, tak tu jest podobnie. Ot – zgrabniejsze, lepiej działające na wyobraźnię, bardziej przemyślane niż inne. Np. nieśmiertelne Social Network Reznora & Atticus Rossa, które całkowicie bezproblemowo sobie wielbię, bez oglądania filmu. Najpierw nie obejrzałam, gdyż mnie opis fabuły nie przekonał, zachwyty nad obrazem nijak nie stanowią dla mnie argumentu – a bo to pierwszy film, co się wszyscy w pas mu kłaniają, a ja nie? Proszę. – a później z wrodzonej przekory; dzięki temu mogę pisać dziś, że istnieje soundtrack do filmu, którego nie widziałam. Podobnie jest w przypadku płyty, która sprowokowała całe to spotkanie, acz tu obejrzę, zrobiłabym to już dawno, gdyby było co. Szczęśliwie mogę sobie posłuchać już na dwa tygodnie przed.

Powstrzymam się przed wieloma wersami, w których zawarłabym kilka peanów nad zmysłem Baza Luhrmanna do dobierania sobie fantastycznych kombinacji piosenek do swoich filmów – powiem tylko, że mam do niego bezgraniczne zaufanie w tej kwestii, póki co, niczym nie zachwiane. Z filmami faktycznymi różnie bywało, bo takie Moulin Rouge! mnie nie łechce, ale zawsze chętnie dotrwam do końca, by sobie posłuchać, wszak muzyki nigdy za wiele, a dobrej to już w ogóle. Romeo + Juliet zaś biorę w całości, bo na zawsze zmienił moje spojrzenie na czerwone kabriolety i słowo rapier, który naprawdę ciężko mi sobie dziś skojarzyć z bronią białą miast czarną. Co do muzyki zeń, to jedna z tych, które podsuwa mi pamięć, gdy mam wybierać najlepszą ze znanych. Nie sposób przejść obojętnie wobec płyty, która niesie z sobą jedyny utwór Radiohead, który do tej pory mi się nie znudził – właśnie dlatego, że mam przed oczami piaski pustyni Meksyku (bo tamże film był kręcony, acz szekspirowska – a zatem i luhrmannowska – fabuła mówiła o włoskiej Mantui).

W przypadku Wielkiego Gatsby’ego muzyka broni się sama (tak, też dlatego, że nie mogę mieć jeszcze niczego przed oczami… 17 maja, 17 maja, 17 ma..), choć rękę Mistrza słychać, bo w kilku przypadkach wątpię, by komu innemu udało się przekonać mnie do przychylnego spojrzenia na wykonawcę.

Już na wstępie zaskoczenie – Jay-Z i jego 100$ Bill (real!). Co prawda z wiekiem przekonuję się do pokonywania własnych uprzedzeń i staram się nie myśleć o raperach pokroju Jaya, jako o rekinach finansjery, którzy zatrudniają do klipów i do przyczep po godzinach pięć cycatych ślicznotek, które wiją się w ich złotych łańcuchach, bo wtedy nie miałabym żadnego interesu w zainteresowaniu muzyką, jaką zwykli two… produkować. Odżegnuję się od post-pudelkowej myśli, że to mąż Beyonce – o której zresztą zaraz – który chyba nadstawiał swój kark za karierę Rihanny, która wybitnie nie wpisuje się w moje rejony. Słowem – w każdym innym przypadku nie napisałabym pochlebnego słowa o Jayu-Z, bo nie przeszłoby mi przez myśl. No chyba, że pieczę nad sytuacją przejął Baz, bo, zakładając, że 100$ Bill powstał na potrzeby filmu, to wyłuskał z Jaya co najlepsze. Ten rasowy gangsta klimat się udziela, choć nie wiem, czy zaufam mu na dłużej – wolę, skoro już, chłopaków z ulicy niż kastetowych pimpów z Miami Club rodem.

W przypadku jego połowicy, już teraz chyba księżniczki r’n’b, Beyonce Knowles, jest troszkę gorzej, bo się wraz z Andre 3000 mierzą z coverem, a te bardzo rzadko są, w moim uchu, lepsze od oryginałów. Co prawda Nie Płakałam Po Amy Winehouse jakoś przesadnie rzewnie, wszak trzeba było iść na ten rehab, ale głos miała, to jest poza sporem. I jej Back to Black ciężko będzie podrobić. Zwłaszcza, że Beyonce kasę tłuc może i umie, ale z tymi jej dokonaniami, to różnie bywało i bywa. W przeciwieństwie do…

Fergie. Teoretycznie powinnam odnotować kolejne zaskoczenie, bo nigdy się nie przekonałam do przekonujących mnie z kolei, że Black Eyed Peas było czymś, co trzeba zgłębić, ale mieli na stanie mocny akcent w postaci Fergie właśnie. Jest kilka takich wokalistek w muzyce popularnej, jak Christina Aguilera na przykład, które stanowią dla mnie nieodżałowaną stratę potencjału. Który potwierdzał swoje istnienie za absolutnie każdym razem, gdy wrzucono je w inne, niż lansowana, konwencje. Był taki film, który chyba przeszedł bez większego echa – Burleska, gdzie Christina gra bodaj kelnerkę, która – wzorem wielu scenariuszy – staje się gwiazdą piosenki. To jest zresztą kolejny film, z którego muzyka więcej jest warta niż on sam. I właśnie w nim słucha się jej z nieskrywaną przyjemnością, wyciąga ten swój mocny aparat na o wiele szersze granice, niż oczekują od niej firmy fonograficzne. Podobnie zresztą – żeby tak ładnie wszystko spiąć klamrą – w Luhrmannowym Moulin Rouge! Do dziś, choć cenię każdy moment nowej wersji Lady Marmalade, niecierpliwie czekam na wejście Aguilery. Nagrywała też zresztą z wielkim Hancockiem. Ale miało być o Fergie, prawda. Więc był taki film Nine, w którym nie tylko Fergie grała (wymieniona pod swoim prawdziwym nazwiskiem, Stacey Ferguson), ale przede wszystkim śpiewała. Nareszcie śpiewała, bo w Black Eyed Peas, to nie jestem pewna, co robiła, niemniej nie przypominam sobie, by miała za dużo okazji do prezentowania swoich możliwości. I dla Wielkiego Gatsby’ego też, na szczęście, śpiewa. Oczywiście, przy wsparciu (choć kto kogo?) jakiegoś hip-hopowca, ale na milion takich duetów ten można po stronie pozytywów umieścić.

Kolejny przystanek zrobię dla Lany. Po pierwsze dlatego, by odnotować sytuację osobliwą, gdy słuchając piosenki mam wrażenie, że już to gdzieś kiedyś… i łapię się, że na Zupie. I nie, nie słyszałam ją na Zupie a tamże widziałam cytaty z tej piosenki. Boże, widzisz i nie brzmisz. Ale spokojnie, to jedyny zarzut jaki mam. Wszak po drugie – z nią jest trochę jak z tym Jayem-Z. Nie nabrałam się nigdy tak do końca na ten jej retro-vintage-instagram wizerunek, zwłaszcza, że pech chce, iż usłyszałam jej wykonania live, które są w moim poczuciu testem najważniejszym. Obu nie przeszła, więc do dziś lubuję się w jej dwóch piosenkach (Video Games i Blue Jeans), ale nigdzie dalej. Że o piosence, w której jest wers my pussy tastes like Pepsi Cola nie wspomnę, bo to jak z małpo-Jezusem. Miało być zabawnie, pewnie ironicznie w jej mniemaniu, a wyszło badziewiowato. Tyle o samej Lanie. Inaczej rzecz ma się z piosenką Young and Beautiful, która w sąsiedztwie energicznych, radosnych kawałków, wypada miło, przekonująco, właśnie taki przystanek na oddech stanowiąc, nie jest do tego pretensjonalnie pompatyczna, jak większość jej dokonań, a że płacze trochę, to chyba u niej norma, więc chwała, że nie bardziej.

A skoro już jam przy okiełznanej pompatyczności, to tu wchodzi Florence Welch z Maszyną. Ona to jest dla mnie taki trochę Paulo Coelho, z przerostem formy nad treścią, co do prostych treści zaangażowałaby pewnie pół filharmonii i się na to słuchacz łapie, mając budujące wrażenie, że słucha Czegoś. No i niech ma, co mu mam radość odbierać, niemniej pozwolę sobie nie podzielać. Tak jak są wykonawcy, którzy ujmują swoją skromnością, bezpośredniością, naturalnością, to ona tego wszystkiego nie ma. Jedyne, co ma, to talent do robienia z igieł wideł i faktycznie, jest to świeże. Ale nie jak wiosenny deszczyk, tylko cały wodospad, dlatego mnie przytłacza na dłuższą metę. Niemniej znów, jak w przypadku Lany, wzięta w karby, przykrojona, brzmi przyjaźnie całkiem.

A żeby to wszystko, co piszę, miało ręce, nogi i tułów, to z Over the Love przejdę do Crazy In Love, pod które będę mogła jeszcze podpiąć wątek Beyonce, bo to jej kawałek przeto. Cover za cover, hm? Więc lepiej nas – nie my w tych przypadkach. Jak Beyonce cover się nie udał, tak Emeli Sande z jazzującą orkiestrą Bryana Ferry’ego jak najbardziej. Tu się nie trzeba przesadnie rozpisywać, kocham trąbki, kocham jazzowe trąbki, więc mnie podeszli sprytnie, chapeau bas.

Z Gotye sprawa jest prosta – ten teledysk jest ładny. I nie dam się wmanewrować w kolejną dyskusję o panu od Somebody That I Used To Know, bo szczęśliwie to gdzieś odeszło w zapomnienie i niech tam siedzi.

And now, ladies and gentlemen, fanfary! Na sam koniec tego przydługiego dość tekstu, acz bynajmniej nie przydługiej płyty, zostawiono mi – a przez to ja też musiałam poczekać – najlepsze. Więc szkoda, jeśli ktoś tu nie dotarł, bo panienka będzie się zachwycać teraz. Mr White, Jack White.

Nie umiem, nie lubię i nie chcę się porywać na używanie określeń głos pokolenia, idol, bohater, ikona, etc, ale gdybym już się miała pokusić, to on, właśnie on, tylko i wyłącznie – on. Ja gościa po prostu uwielbiam, jak kiedyś kochałam się w Vedderze i to za całokształt, czyli za muzykę, którą tworzył, jak i za to, co tworzył w przerwach od tworzenia muzyki, tak teraz kocham się w Jacku. Od White Stripes po Dead Weather, przez Raconteurs i Greenhornes, od duetu z Alicią po duet z Beckiem. Mój ci on! Wszystkie jego projekty, wszystkie wywiady, wszystkie pomysły, idee i eksperymenty biorę w ciemno. To jest po prostu osobowość. Jak rzadko, obecnie jeszcze rzadziej, spotykana – osobowość. Staję za nim murem i wiem, że czego by się nie dotknął, to zamienia się w złoto, a fakt, że wychodzi mu to całkowicie naturalnie i nie pretenduje przy tym do żadnej roli, to tylko powiększa jego zasługi. Także ten mój idol scoverował U2, o tu i zrobił to tak, że padam rozmodlona. I nie ma, że fałszuje, że coś nieczysto, że przesterowane, nie ma. A jeśli jest, to tak miało być. Ulizane, mydłkowate U2 się niech schowa za Edgem (tak, nawiązuję złośliwie do Będzie Głośno, gdzie spotkali się obaj panowie i Edge, wirtuoz, wypadł blado przy Jacku, geniuszu), bo to tu mam do czynienia z prawdziwą emocją, muzyką i… ok, no, skłamałabym mówiąc, że Edge nie ma talentu, bo ma, ale talent White’a wpisuje się w całość, jaką stanowi jego osoba, a Edge na talencie się kończy. W sumie nawet gdyby Jack grać nie umiał, to by był w stanie to sprytnie ukryć, zatuszować a nawet zrobić z tego swój atut. Tak myślę. Może bezkrytycznie, ale o boże, jak dobrze, że w tym całym, cuchnącym hipokryzją i dolarem środowisku mam kogoś, względem kogo mogę być bezkrytyczna. Lepiej względem White’a niż chłopca z boysbandu.

I to w sumie tyle. Czekam, o wiele chętniej, acz w takim razie, to już niecierpliwie, na film. Bo bez muzyki już wypatrywałam o głodzie.

MOSQUITO, Yeah Yeah Yeahs, 2013

Budowa przeciętnego albumu z gatunku rocka, powiedzmy, alternatywnego (choć jest to dla mnie dość absurdalny wykwit, wszak rock z definicji miał być alternatywą dla muzyki popularnej) wygląda następująco:

·         1-3 hit [zatytułowany najczęściej tak samo, jak płyta, acz w przypadku płyt debiutanckich opatrzone są nazwą zespołu bądź nazwiskiem solowego wykonawcy]

·         4-6 formy pośrednie, czyli jeszcze nie hit, ale z potencjałem bycia owym, zasada niepisana mówi o utworze piątym – najczęściej jest to coś fajnego, co potem zostaje faworytem słuchacza, moim w każdym razie zwykle owszem

·         7-11 mało istotne utwory nijakie, mające pełnić rolę zapychaczy prowadzących do…

·         12 ckliwa ballada, która udatnie zamyka całość, często nieprzyzwoicie długa, może z jakimś instrumentem smyczkowym, wyciskacz łez i w ogóle song to say goodbye, sniff

Jest to, rzecz jasna, umowny podział, jakieś drobne przetasowania są jak najbardziej wskazane – wtedy można odnieść wrażenie, że płyta jest innowacyjna, ale wtedy numer pierwszy powinien zawierać tajemnicze intro. Zabawne jak niewielu konsekwentnie dodaje później outro.

To było w roku… nieomylny Last podpowiada, że 2006. Dziewięć lat temu, jezusie. No nic, nad szybkim upływem czasu poubolewam kiedy indziej. W takim razie dziewięć lat temu, przy pomocy mojej nieocenionej niegdysiejszej znajomej, która wpływ na mój rozwój muzyczny miała przeogromny i choć pewnie już biłam w jej kierunku pokłony na niniejszych łamach, to uczciwie będę robić to dalej, poznałam Yeah Yeah Yeahs.

W tym czasie mieli już na koncie dwie płyty – debiutanckie, łamiące konwencję powyższego schematu, Fever to Tell, na którym nie znalazł się żaden utwór zatytułowany Fever to Tell ;) i Show Your Bones. Zyskały moje uczucie i dozgonną lojalność właśnie tym, że wyłamywały się z kanonu – obie stanowiły energetyczne bomby, mniej było przemykania się po kolejnych minutach bez wyrazu, więcej nieposkromionych dopalaczy. Słuchałam obu ciurem, na okrągło niemalże, zadowolona wielce, że wreszcie udało mi się znaleźć grupę, która nie zwalnia tempa a jeśli już – chociażby osławione przez wszystkie indie seriale Maps, bardzo urodziwe wyznanie miłości zawierające, wszak nie poniewieram wszystkimi jak leci, fakt, większości, ale dlatego, że nie brzmią tak bezpretensjonalnie, jak to tutaj – to robi to z klasą, pomysłem, bez ściemy.

Zespół przyniósł też światu muzycznemu fantastyczną Karen O, która, podobnie jak Alison Mosshart aka VV z The Kills, wspomogła swoim wokalem wielu muzyków, wyrabiając sobie na tyle mocną pozycję, że już później mało kto się przyglądał reszcie zespołu – była Karen, było dobrze. I w ten sposób narodził się cover Immigrant Song, nagrany z Reznorem i Atticus Rossem na potrzeby soundtracku do Dziewczyny z Tatuażem.

Mogę wzbić się na szczyty tolerancji i zrozumieć, że po takim starcie i tej klasy obietnicach, ciężko było Karen i chłopakom ciągnąć dalej wózek pod tak wysoką górę, dlatego It’s Blitz! już nie było tej samej jakości, co poprzednie nagrania, niemniej wciąż określać je można było mianem przyzwoitego. Zaczęły się, co prawda, pojawiać pewne dysproporcje w dotychczasowym rozkładzie utworów, bliżej było YYYsom do typowego albumu rockowo-alternatywnego, ale wciąż stała za tym ich sztandarowa jakość.  Takie chociażby Hysteric czy Heads Will Roll. Tak do połowy trzyma poziom.

Zrozumieć jednak nijak nie mogę tego, co stało się na Mosquito. Może to kwestia tego, że znajduje się tam utwór Mosquito i to już, zgodnie z zasadą, w pierwszej trójce?... Nie no, żartuję, to chyba nie przez to. Prędzej przez fakt, że ta płyta jest absolutnie nijaka. Zmęczyłam ją, choć siebie bardziej, w pracy kilkakrotnie, próbując się przekonać, coś z niej wyssać, ale upewniłam się tylko, że ewentualne serduszka, jakimi obdarzyłam na Laście kilka utworów – chyba ze dwa, trzy w porywach, na jedenaście; w przypadku Fever to Tell i Show Your Bones to dwa, trzy pozostały nieometkowane, takie proszę państwa są proporcje – wynikają raczej z zastosowania zasady inż. Mamonia, co to lubi piosenki, które już słyszał. Jeśli słuchasz płyty piąty raz w ciągu tygodnia, to nie tyle przekonujesz się do niej, co przyzwyczajasz. Kiepska refleksja dla artysty, jak sądzę.

Tak szczerze, z ręką na uchu, to polecić mogę Buried Alive, nagrany przy współudziale rapera Dr. Octagona a wyprodukowany – i w tym dopatruję się sukcesu – m.in. przez Jamesa Murphy’ego [tego do LCD Soundsystem i połowy wykwitów wytwórni DFA Records, z którymi sympatyzuję od lat]. Reszta albumu dzieli się na złe, nijakie, mniej złe, ujdzie. Nadto składa się w większości z tego, z czego płyty składają się w mniejszości – właśnie takich nużących zapychaczy. Gdzieś w odmętach pamięci krąży mi Wedding Song, które biedne pada ofiarą znużenia słuchacza, bo może w innym układzie, innych okolicznościach, może na płycie, nad którą ktoś by posiedział chwilę nim puścił ją w obieg, można by powiedzieć, że o, ładne zamknięcie. Tymczasem tu pozostaje westchnięcie ulgi, że wreszcie koniec. Bez sensu.

Skoro już czekali cztery lata z nagraniem albumu, to trzeba było choćby i sześć wytrwać, ale nie nagrywać czegoś tak bezpłciowego. Nawet Karen tu nie pomoże. To jest album spod znaku No No Noes.

A szkoda, naprawdę, cholera, szkoda.